Pyetje për avokatët Gjetur 260

Punëdhënësi im në Kosovë, menjëherë pasi fillova punën, më mori pasaportën origjinale duke thënë se ‘kështu e ruan më mirë’ për procedurat administrative. Tani ndihem e kufizuar sepse nuk e kam dokumentin tim me vete. A ka të drejtë punëdhënësi ta bëjë këtë ligjërisht?

Përveç regjistrimit standard të biznesit pranë ARBK-së, kam dëgjuar se disa sektorë specifikë, si ushqimi dhe shëndetësia, kërkojnë edhe licenca apo autorizime shtesë të veçanta për të filluar operacionin ligjërisht. A është kjo e vërtetë, dhe si mund të mësoj saktësisht çfarë licencash shtesë më nevojiten për biznesin tim specifik?

Nëna ime vdiq javën e kaluar dhe kishte disa kursime në një llogari bankare në emrin e saj. Kam nevojë urgjente për disa para për shpenzimet e varrimit dhe shpenzime të tjera të menjëhershme. A mund ta tërheq unë vetë këto para menjëherë, apo duhet të pres përfundimin e procedurës së plotë trashëgimore?

Punoj rregullisht orë shtesë, shpesh deri në dhjetë orë ekstra në javë, por punëdhënësi im nuk më paguan asgjë shtesë për to, duke thënë se ‘paga ime mujore i mbulon të gjitha orët që punoj’. A ka të drejtë sipas ligjit kosovar të veprojë kështu, apo jam i detyruar të kompensohem shtesë për orët jashtë orarit standard?

Kam marrë njoftim se Administrata Tatimore e Kosovës do të kryejë një auditim (kontroll të plotë) të deklarimeve tatimore të biznesit tim për vitet e fundit. Jam i shqetësuar dhe nuk e di çfarë të pres nga ky proces, as çfarë të drejtash kam gjatë auditimit.

Kam pasur një aksident trafiku ku faji ishte i pakontestueshëm i palës tjetër, dhe kompania e saj e sigurimit TPL po refuzon të më paguajë dëmin duke gjetur arsye të ndryshme teknike çdo herë që i kontaktoj. A ka afat ligjor brenda të cilit siguruesi duhet të përgjigjet dhe të paguajë, dhe çfarë mund të bëj nëse vazhdon të vonojë pa arsye të vlefshme?

Kam sigurim shëndetësor privat afatgjatë, dhe gjatë vitit të kaluar mi u diagnostikua një gjendje e re shëndetësore kronike. A kam detyrim ligjor ta njoftoj siguruesin tim për këtë ndryshim, apo kjo është e nevojshme vetëm në momentin fillestar të blerjes së policës?

Kontrata ime me një furnitor jashtë vendit parashikonte një datë specifike ngarkimi në anije, por furnitori vonoi ngarkimin me disa javë pa asnjë arsye serioze, çka më vonoi edhe planet e mia të biznesit në Kosovë. A ka bazë kontrata ime, sipas së cilës nuk përmendet shprehimisht ‘penalitet’, të kërkoj kompensim për këtë vonesë?

Një ish-menaxher i lartë i kompanisë sime tani po planifikon të hapë një biznes konkurrues drejtpërdrejt në të njëjtin sektor, duke përdorur potencialisht njohuritë dhe kontaktet që ka fituar duke punuar për ne. Kontrata e tij e punës kishte një klauzolë mosperkompetimi. A mund ta ndaloj ligjërisht të hapë këtë biznes të ri?

Punëdhënësi im po më vendos rregullisht në turne nate, duke thënë se kjo është pjesë normale e detyrave të mia sipas kontratës, por nuk po më jep asnjë shtesë financiare për punën e natës krahasuar me kolegët që punojnë vetëm ditën. A ka detyrim ligjor punëdhënësi të paguajë shtesë për punën e kryer gjatë natës?